السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
60
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
مسئله اختلافى است . 26 برخى مصدود را مخيّر بين حلق و تقصير دانستهاند . 27 ناتوانى از قربانى : قربانى كردن - بنابر قول به وجوب آن - براى خروج از احرام لازم است ، چنان كه گذشت ؛ ليكن در صورت عجز از آن ، ديدگاهها مختلف است كه آيا بدلى براى قربانى وجود دارد كه حاجى يا عمره گزار به آن منتقل و با انجام دادن آن از احرام خارج شود و يا بدلى نيست و نيز بنابر قول دوم ، اختلاف است كه با عدم تمكن از قربانى آيا حاجى يا عمره گزار مىتواند بدون قربانى از احرام بيرون رود 28 يا اينكه بايد بر احرام باقى بماند تا زمانى كه قربانى كند يا اعمال را ، هرچند با تبديل حج يا عمرهء تمتع به عمرهء مفرده به پايان برد ؟ قول دوم ديدگاه مشهور است ؛ 29 بلكه بر آن ادعاى اجماع شده است . 30 بنابر قول انتقال به بدل ، بدل قربانى ده روز روزه است . 31 جنگ با دشمن : براى باز كردن راه ، بر مصدود واجب نيست با دشمن بجنگد ، بلكه در صورت ظن به هلاكت ، جنگ جايز نمىباشد . 32 برخى در فرض برابر ( پنجاه پنجاه ) بودن دو احتمال پيروزى و كشته شدن ، گفتهاند : ظاهر كلمات فقها عدم جواز جنگ است ؛ 33 ليكن با گمان به پيروزى بر دشمن جنگ جايز است . 34 برخى گفتهاند : چنانچه دشمن از مشركان باشد ، جنگ با آنان حتى با ظن به پيروزى جايز نيست ؛ اما اگر از مسلمانان باشد ، ترك جنگ سزاوارتر و بهتر است . 35 بعضى گفتهاند : مراد از سزاوارتر بودن ترك جنگ با مسلمانان ، حرمت آن است . 36 پرداخت مال در ازاى رفع صدّ : اگر دشمن در ازاى باز كردن راه ، مالى مطالبه كند ، پرداخت آن در صورت اطمينان نداشتن به دشمن در باز كردن راه واجب نيست ؛ ليكن در صورت اطمينان آيا واجب است يا نه ؟ برخى گفتهاند : با تمكّن مالى و عدم اجحاف و مشقت ، پرداخت مال واجب است . 37 در مقابل ، برخى پرداخت مال را مطلقا واجب ندانستهاند ؛ بلكه پرداخت آن را در فرض مشرك بودن دشمن مكروه دانستهاند . 38